Αργεντινή, Comodoro Rivadavia: Στο Comodoro Rivadavia υπάρχουν περισσότερες από 25 κοινότητες διαφορετικών χωρών. Ο καθένας είναι ευπρόσδεκτος σε αυτή την πόλη. Δεν υπάρχουν διακρίσεις. Βρήκα τους κατοίκους της πολύ φιλικούς και πρόσχαρους.

Н τελευταία ελληνική κοινότητα του κόσμου!

Δημήτρης Παρούσης

Αργεντινή, Comodoro Rivadavia: Στο Comodoro Rivadavia υπάρχουν περισσότερες από 25 κοινότητες διαφορετικών χωρών. Ο καθένας είναι ευπρόσδεκτος σε αυτή την πόλη. Δεν υπάρχουν διακρίσεις. Βρήκα τους κατοίκους της πολύ φιλικούς και πρόσχαρους. Στο Comodoro Rivadavia βρίσκεται η τελευταία ελληνική Ορθόδοξη εκκλησία του κόσμου. Περίπου 14.000 χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα. Τα δύο της καντηλάκια είναι συνεχώς αναμμένα, άσχετα και εάν τα τελευταία 16 χρόνια δεν έχουν παπά. Οι λειτουργίες εδώ είναι βουβές. Ανάβουν ένα κερί, προσεύχονται και φεύγουν. Το ίδιο συμβαίνει και στις μεγάλες γιορτές. Ακόμη και το Πάσχα. Την ώρα της Ανάστασης λένε απλά «Χριστός Ανέστη». Ούτε καμπάνες, ούτε ψαλμωδίες. Τίποτα. Μόνο η πίστη τους. Πολλοί έχουν ξεχάσει πως είναι οι λειτουργίες. Υπάρχουν παιδιά χριστιανοί ορθόδοξοι που δεν έχουν δει πως είναι η λειτουργία στην εκκλησία. Πριν μερικά χρόνια οι νέοι της κοινότητας είδαν σε βίντεο την περιφορά του επιτάφιου. Θέλησαν να κάνουν το ίδιο. Αντέγραψαν ό,τι είδαν. Την Μεγάλη Παρασκευή στόλισαν τον επιτάφιο και έκαναν την περιφορά στη γειτονιά. Μόνοι τους. Βουβοί και σιωπηλοί. Ηθελαν να το βιώσουν. Την προτελευταία φορά που ήρθε παπάς στην περιοχή ήταν το 2002. Σε μια μέρα έγιναν οκτώ βαφτίσεις και ένας γάμος. Την τελευταία φορά ήρθε ένας ιερέας από τη Βραζιλία, ως εθελοντής. Ρώτησα πότε. Οι περισσότεροι θυμούνται την ημερομηνία: «23 Ιουλίου του 2005», μου είπαν, «για μας ήταν σαν να κάναμε ανάσταση».

Ένα δωμάτιο τέσσερα επί πέντε μέτρα το 1960 ήταν το πρώτο κτίριο που έχτισαν οι Ελληνες της ξενιτιάς. Επειτα άρχισαν να φτιάχνουν και τους υπόλοιπους χώρους. Ακόμη και σήμερα συνεχίζουν με όσες οικονομίες έχουν να αποπερατώνουν τις άλλες αίθουσες. Σήμερα ή ελληνική κοινότητα στεγάζεται σε ιδιόκτητο κτιρίο. Οι Ελληνες στην Comodoro Rivadavia φτάνουν και τις 45 οικογένειες. Πολλοί είναι πια έλληνες τρίτης ή και τέταρτης γενιάς. Οι περισσότεροι από τους νέους πλέον πάνε στις καθολικές εκκλησίες. Από καθολικό ιερέα δίνεται και ο τελευταίος ασπασμός. Χρόνια τώρα η ελληνική κοινότητα ζητά από την Εκκλησία να τους στείλει έναν παπά. Όχι για να μείνει εκεί, αλλά απλά να τους δείξει τι πρέπει να κάνουν, έστω στις μεγάλες γιορτές. «Εχουμε πια ξεχάσει πως γίνονται οι λειτουργίες. Το να έρθει ένας παπάς για μια μέρα και να φύγει αυτό ναι μεν είναι ευλογία αλλά δεν φτάνει. Ας μείνει τουλάχιστον για δεκαπέντε μέρες. Να μας μάθει μερικά πράγματα, να μας κατηχήσει. Από την πλευρά της η Εκκλησία, μας ζητά οικονομικές συνδρομές. Οι περισσότεροι δεν έχουμε την οικονομική δυνατότητα..», λέει η πρόεδρος της κοινότητας, Μάρτα Μανιάς. Η αλήθεια είναι σκληρή, αλλά κάποια στιγμή πρέπει να λέγεται.

Τελικά όσο απομακρύνεσαι από την Ελλάδα τόσο περισσότερο Ελληνας γίνεσαι. Αλλιώς δεν μπορώ να εξηγήσω το πείσμα, το πάθος, την ψυχή, την λατρεία αυτών των ανθρώπων για την Ελλάδα. Πως αισθανόμαστε περήφανοι όταν παίρνουμε το πανευρωπαϊκό και βγαίνουμε παραληρώντας στους δρόμους. Εδώ στο Comodoro Rivadavia το αισθάνονται κάθε μέρα. Οποτε ακούν την λέξη Ελλάδα. Δεν περιμένουν, ούτε θυμούνται να πανηγυρίσουν μόνο όταν κερδίζουμε κάποιον αγώνα. Βγήκαν και αυτοί στο δρόμο με τα αυτοκίνητά τους όταν πήραμε το Euro 2004. Την ημέρα της τελετής έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων οργάνωσαν σε συνεργασία με όλα τα σχολεία της περιοχής λαμπαδηδρομία. Μπλόκαρε όλο το κέντρο της πόλης. Όμως και κάθε μέρα ετοιμάζονται με πάθος για μια ακόμη ελληνική εκδήλωση. Συγκριτικά με τα μέλη της είναι η πιο δραστήρια κοινότητα από τις περίπου 25 που υπάρχουν στην πόλη. Ολοι καλούν το χορευτικό συγκρότημα στις χοροεσπερίδες τους. Είναι οι καλύτεροι χορευτές. Βρήκαν κάποια σχέδια και έκαναν δικές τους στολές. Τα παιδιά που χορεύουν δεν έχουν δάσκαλο. Μαθαίνουν τις φιγούρες από βίντεο της ΕΤ2 και παλιές ταινίες που έφεραν από την Ελλάδα. Το ίδιο και τα τραγούδια. Αυτά όμως έχουν και με αυτά βολεύονται. Το αποτέλεσμα σε εκπλήσσει.

Κάνουν τα νοστιμότερα φαγητά. Κάθε χρόνο σε μια μόνο εκδήλωση όπου συμμετέχουν όλες οι κοινότητες από όλες τις χώρες, πουλάνε τουλάχιστον 8.000 σουβλάκια με τζατζίκι. Μάλιστα επειδή στην Αργεντινή είναι πολύ δύσκολο να βρεις άσπρο γιαούρτι, παίρνουν την μαγιά από δύο γιαούρτια με γεύση φράουλα. Επειτα φτιάχνουν δεκάδες κιλά γιαούρτι, η γεύση της φράουλας χάνεται. Το τζατζίκι γίνεται ανάρπαστο. Βρίσκουν πατέντες για τα πάντα. Είναι μόνοι τους στο τέλος του κόσμου. Ξεχασμένοι από την πατρίδα. Είναι όμως τόσο περήφανοι που δεν γκρινιάζουν. Δεν επιτρέπουν σε κανέναν και σε τίποτα να χαλάσει την εικόνα που έχουν για την Ελλάδα στην ψυχή τους. Φτιάχνουν μόνοι τους τουριστικά περίπτερα για να διαφημίσουν την χώρα τους. Οι φωτογραφίες είναι από τη δεκαετία του ‘80 αλλά δεν τους πειράζει. Εξάλλου οι περισσότεροι αυτές τις εικόνες έχουν από την πατρίδα. Είναι πολύ ακριβά πλέον για να έρθουν στην Ελλάδα. Παρόλα αυτά όσοι μπορούν θυσιάζουν και τις τελευταίες οικονομίες τους για να έρθουν. Οι εργασίες στο κτίριο της κοινότητας δεν σταματούν ποτέ. Νοικιάζουν την κεντρική τους αίθουσα και με τα χρήματα αυτά φτιάχνουν τις τουαλέτες του δεύτερου ορόφου. Ο ΕΟΤ ποτέ δεν τους έστειλε ούτε μια αφίσα. Ωστόσο δεν έμειναν με σταυρωμένα τα χέρια. «Ότι κάνουμε, γίνεται με πάθος και πολλές θυσίες».

Δεν είναι τυχαίο που πολλοί Αργεντινοί ήρθαν και γράφτηκαν στην κοινότητα. Η Sandra που με συνοδεύει αυτές τις μέρες στην πόλη, μου είπε ότι μπορεί να μην είναι από ελληνική οικογένεια, αλλά είναι επιλογή της καρδιάς της να είναι μαζί με τους Ελληνες. Ο Daniel και η Stefania δεν είναι περισσότερο από είκοσι τεσσάρων χρόνων. Συμμετέχουν στο χορευτικό συγκρότημα. Πριν από περίπου δύο χρόνια, αν και Αργεντινοί, αν και καθολικοί, βαφτίστηκαν Χριστιανοί Ορθόδοξοι.

Το ταξίδι συνεχίζεται, πάρε ένα σάκο κι έλα. . .